Sözlük
- 5 NedenKök nedene inmek için “neden?” sorusunu, her cevabı sahada kanıtla doğrulayarak art arda sormak ve zinciri geriye doğru “bu yüzden” diye okuyarak sınamak.A3 rehberi
- 5SSınıflandır, düzenle, temizle, standartlaştır ve sürdür adımlarıyla çalışma alanını düzenli, temiz ve bir bakışta okunur tutma yöntemi.5S rehberi
- A3Bir problemi tanımından hedefe, kök nedene, karşı önleme ve sonucun izlenmesine kadar tek bir A3 kâğıdında düşünüp yazan problem çözme yöntemi.A3 rehberi
- Altı büyük kayıpOEE'yi düşüren altı kayıp başlığı: arıza, ayar ve değişim, boşta bekleme ve küçük duruş, düşük hız, kalite hatası ve yeniden işleme, başlangıç firesi.TPM ve OEE yazıları
- AndonÇalışanın bir sorunu anında bildirip yardım çağırdığı görsel ya da sesli uyarı sistemi.Andon rehberi
- AsakaiVardiya başında ekibin pano önünde ayakta, dünkü sonuçları hedefle karşılaştırıp her sapmayı bir sahibine bağladığı kısa toplantı.Asakai rehberi
- Balık kılçığı diyagramıBir sorunun olası nedenlerini insan, makine, yöntem ve malzeme gibi ana başlıklar altında kılçık kılçık dizen neden-sonuç diyagramı.A3 rehberi
- Çevrim süresiBir operatörün ya da makinenin bir parça üzerindeki işi başlatıp bitirmesi arasında geçen, sahada kronometreyle ölçülen gerçek süre.Mühendislik için MHB Lean
- DarboğazKapasitesi planlanan çıkışa yetmediği için akışın tamamının hızını belirleyen adım ya da kaynak.VSM: değer akışı haritası
- Değer akışı haritası (VSM)Bir ürün ailesinin siparişten teslimata malzeme ve bilgi akışını, süreçleri, stokları ve beklemeleriyle tek sayfada gösteren, önce bugünkü sonra hedeflenen durumu çizen harita.VSM rehberi
- Düzenle (Seiton)Kalan her eşyaya adı, adresi ve izin verilen miktarı belli bir yer verip sık kullanılanı en yakına koyarak aramayı en aza indirmek.5S rehberi
- Gembaİşin yapıldığı ve değerin üretildiği gerçek yer, yani hat, tezgâh ya da depo; sorun masada değil, burada görülür ve çözülür.Gemba rehberi
- Genchi genbutsuKararı rapordan ya da ekrandan değil, sorunun olduğu yere gidip gerçek parçayı ve koşulları kendi gözüyle görerek vermek.Gemba rehberi
- HeijunkaÜretimin türünü ve miktarını zamana eşit yayarak iş yükündeki dalgalanmayı azaltmak.Heijunka rehberi
- Hoshin KanriYıllık hedefleri kademe kademe ekiplere indirip hedefle sonucu düzenli karşılaştıran strateji yönetimi.Hoshin Kanri rehberi
- JidokaMakineye ve operatöre anormalliği fark edip işi hemen durdurma yeteneği vermek; böylece kalite sonradan ayıklanmaz, sürecin içinde kurulur.Poka-Yoke rehberi
- KaizenKüçük ve sürekli iyileştirme: sahadaki herkesin, pahalı yatırım yerine eldeki imkânlarla, işini her gün biraz daha iyi yapması.Kaizen rehberi
- KamishibaiKartlarla yürütülen kısa ve düzenli denetim rutini; her turda başka bir kart çekilir ve standardın yerinde tutulup tutulmadığı kontrol edilir.5S sürdürülemiyor
- KanbanTüketilen kadarını yerine koymak için üretimi ve malzeme ikmalini kartla ya da boş kapla tetikleyen çekme sistemi.VSM: değer akışı haritası
- Karşı önlemKök nedene yönelik, sorumlusu ve termini belli, etkisi ölçülerek doğrulanan önlem.A3 rehberi
- Kilit NoktaBir adımı güvenli, doğru ve kolay yapmanın belirleyici ayrıntısı; iş talimatında adımın yanına yazılır ve güvenlik her zaman bir kilit noktadır.Standart İş
- Kök nedenBelirtinin değil sorunun kendisinin temel nedeni; ortadan kaldırıldığında sorun tekrar etmez.A3 rehberi
- Lider standart çalışmasıLiderin günlük, haftalık ve aylık tekrar eden kontrollerinin yazılı listesi; yapılıp yapılmadığı ve atlandıysa nedeni kayda geçer.Lider Rutinleri
- MudaKaynak tüketen ama müşteriye değer katmayan her iş; yalın yazın yedi israf türü sayar: fazla üretim, stok, hata, hareket, fazla işlem, bekleme ve taşıma.Kaizen rehberi
- MuraMüşteri talebinden değil üretim sisteminin kendisinden doğan dalgalanma: bir gün yığılma, ertesi gün boşluk, operatörün önce koşup sonra beklemesi.Heijunka rehberi
- Muriİnsana ya da makineye, tasarımının ve doğru iş düzeninin kaldırabileceğinden daha hızlı, daha ağır ya da daha uzun süre yük bindirmek.Heijunka rehberi
- OEEToplam ekipman etkinliği: kullanılabilirlik, performans ve kalite oranlarının çarpımı; ekipmanın planlanan sürede ne kadar sağlam parça ürettiğini gösterir.TPM ve OEE yazıları
- Otonom bakımOperatörün kendi makinesinde temizlik, yağlama, kontrol ve basit ayar gibi günlük bakım işlerini eğitimle adım adım üstlenmesi.TPM ve OEE yazıları
- PDCAPlanla, uygula, kontrol et, önlem al adımlarıyla bir değişikliği önerip deneyen, sonucunu ölçen ve buna göre standarda bağlayan ya da düzelten iyileştirme döngüsü.PDCA rehberi
- Poka-YokeHatayı oluşmadan önleyen ya da anında fark ettiren basit düzenek: dikkate değil tasarıma güvenmek.Poka-Yoke rehberi
- Sınıflandır (Seiri)Alandaki her eşyayı gerekli ve gereksiz diye ayırıp gereksizi alandan çıkarmak ve kalacak eşya için bir üst sınır koymak.5S rehberi
- SMEDKalıp değişim süresini, duruşta yapılan işleri makine çalışırken yapılır hâle getirerek kısaltmak.SMED rehberi
- SQDCMGüvenlik, Kalite, Teslimat, Maliyet ve Moral başlıklarından oluşan ve alanın durumunu birkaç saniyede okutan günlük yönetim panosu düzeni.Asakai rehberi
- Standart işBir işin bugün bilinen en güvenli, en kolay ve en etkili yapılışının adım, kilit nokta ve nedenleriyle yazılı ve güncel tutulması.Danışman gidince geri dönüş
- Standartlaştır (Seiketsu)İlk üç adımın ulaştığı iyi hâli fotoğraf, etiket, renk ve kurallarla herkes için aynı ve kolay denetlenir hâle getirmek.5S rehberi
- Sürdür (Shitsuke)Kurulan düzeni düzenli denetim ve liderin takibiyle her günün alışkanlığına çevirmek.5S sürdürülemiyor
- Takt süresiMüşteri talebine yetişmek için bir parçanın üretilmesi gereken süre: kullanılabilir çalışma süresi bölü müşteri talebi.VSM: değer akışı haritası
- Temizle (Seiso)Alanı, makineyi ve aleti temizlerken kaçak, çatlak ve gevşek cıvata gibi arızaların ilk işaretlerini yakalamak.5S rehberi
- Teslim süresiSiparişin ya da malzemenin sürece girişinden ürünün müşteriye ulaşmasına kadar, beklemeler dahil geçen toplam süre.VSM: değer akışı haritası
- TPMEkipman bakımını yalnız bakım ekibine bırakmayıp operatörden yöneticiye herkese yayan ve sıfır kaybı hedefleyen toplam verimli bakım yaklaşımı.TPM ve OEE yazıları
Bir karta dokunun ya da üzerine gelin: tanımı arkasında.
Vardiya bitti.
Okuduklarınızı örnek bir fabrikada görün.
Parola gerekmez. Size özel, örnek bir fabrika açılır.
“Kaizen; her gün, her yerde, herkesin yaptığı iyileştirmedir.”